چالش جدید در راه ابرپروژه 500 میلیارد دلاری هوش مصنوعی آمریکا
به گزارش آتی جو، پروژه هوش مصنوعی دولت آمریکا با عنوان استارگیت، از زمان رونمایی در ژانویه ۲۰۲۵، یکی از بلندپروازانه ترین تلاشهای جهان برای تبدیل برتری در هوش مصنوعی به برتری در زیرساخت محاسباتی بوده است.
به گزارش آتی جو به نقل از مهر؛ شرکت اوپن ای آی، سافت بانک، اوراکل و «MGX» این طرح را با هدف سرمایه گذاری ۵۰۰ میلیارد دلار طی چهار سال و ایجاد ۱۰ گیگاوات ظرفیت زیرساختی تعریف کردند. مسئولیت مالی اصلی بر عهده سافت بانک و مسئولیت عملیاتی بر عهده اوپن ای آی قرار گرفت و اوراکل نیز به یکی از ستون های اصلی تامین زیرساخت این پروژه تبدیل شد. حال بروز مشکل در یکی از بزرگ ترین سایت های استارگیت در ایالت نیومکزیکو، نقطه آسیب پذیری مهمی را آشکار کرده و بر همین اساس، سرعت توسعه هوش مصنوعی از سرعت تامین برق، گرفتن مجوز و ساخت زیرساخت فیزیکی پیشی گرفته است.
بلومبرگ در تاریخ ۲۴ سپتامبر گزارش داد که اوراکل برای «Project Jupiter»، شرکت وابسته به صندوق سرمایه گذاری «Blue Owl Capital» و توسعه دهنده سایت، اخطاری با استناد به بند «فورس ماژور» ارسال کرده است. طبق گزارش بلومبرگ، اوراکل درصدد خروج از پروژه یا کنارگذاشتن موقعیت خود به عنوان مشتری اصلی نیست. این شرکت می خواهد در صورتیکه تأخیرهای پروژه مانع بهره برداری در موعد مقرر سال ۲۰۲۸ شود، خویش را در مقابل الزام به برخی پرداخت ها محافظت کند.
به باور کارشناسان، همین تمایز برای فهم وضعیت استارگیت تعیین کننده است. اخطار فورس ماژور را نمی توان معادل فروپاشی پروژه دانست، اما ورود چنین سازوکاری به یک پروژه زیرساختی راهبردی نشان داده است ریسک اجرا از فرضیات مهندسی به روابط قراردادی و اختصاص مسئولیت مالی وارد شده است. مسئله حال اینست که در صورت ادامه تأخیر، هزینه آنرا چه کسی خواهد پرداخت.
شرکت «Project Jupiter» در شهرستان «Doña Ana» ایالت نیومکزیکو یکی از اجزای مهم توسعه استارگیت شمرده می شود. اوپن ای آی در سپتامبر ۲۰۲۵ بطور رسمی نیومکزیکو را در بین سایت های جدید همکاری خود با اوراکل معرفی کرده بود. این پروژه در مقیاسی طراحی شده که حدود ۲.۴۵ گیگاوات ظرفیت محاسباتی را در بر می گیرد. چنین مقیاسی مبین آن است که مسئله اصلی نسل جدید مراکز داده دیگر به تامین پردازنده گرافیکی محدود نمی گردد. برق، زمین، اتصال به شبکه، مجوزهای محیط زیستی و کاربری زمین و زمان ساخت نیروگاه به متغیرهای تعیین کننده اقتصاد هوش مصنوعی تبدیل گشته اند.
اختلاف بر سر زیرساخت انرژی «Project Jupiter» این آسیب پذیری را برجسته تر از گذشته کرده است. بر همین اساس، برنامه تامین برق پروژه با نیروگاه گاز طبیعی با موانع قانونی رو به رو شده و در ادامه استفاده از سلول های سوختی اکسید جامد یا «SOFC» به عنوان یکی از مسیرهای جایگزین مطرح گردیده است. فاصله مقیاس در دو الگوی تامین انرژی چشم گیر است. به عنوان نمونه، شرکت «Bloom Energy» در سال ۲۰۲۴ پروژه ای ۸۰ مگاواتی در کره جنوبی را بزرگ ترین تأسیسات تک سایتی سلول سوختی خود معرفی نمود. این در شرایطی است که ظرفیت ۲.۴۵ گیگاواتی «Project Jupiter» بیشتر از ۳۰ برابر این رقم شمرده می شود. بدین سبب انتقال سلول های سوختی اکسید جامد از مقیاس ده ها مگاوات به زیرساخت چندگیگاواتی، خود یک مسئله صنعتی و اجرایی کم سابقه به حساب می آید.
اهمیت توقف توسعه سایت نیومکزیکو زمانی روشن تر می شود که جایگاه اوراکل در معماری استارگیت را درنظر بگیریم. اوپن ای آی و اوراکل در ژوئیه ۲۰۲۵ برای توسعه ۴.۵ گیگاوات ظرفیت اضافی به توافق رسیدند و اوپن ای آی اعلام نمود این همکاری، همراه با سایت «Abilene»، ظرفیت در دست توسعه را به بیشتر از پنج گیگاوات خواهد رساند. چند ماه بعد، اوپن ای آی اعلام نمود سایت های برنامه ریزی شده استارگیت به حدود هفت گیگاوات و بیشتر از ۴۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری رسیده اند. به این ترتیب، اختلال در عملکرد «Project Jupiter» یک پروژه حاشیه ای را درگیر نکرده و مستقیماً به یکی از مسیرهای اصلی توسعه ظرفیت اوراکل و اوپن ای آی مربوط است.
در عین حال، تصویر کلی از آینده استارگیت پیچیده تر از سرنوشت یک سایت است. پروژه های دیگری همچون «Abilene» در تگزاس وارد مرحله عملیاتی شده اند و اوپن ای آی در اکتبر ۲۰۲۵ اعلام نمود مجموعه ظرفیت برنامه ریزی شده استارگیت با اضافه شدن سایت میشیگان از هشت گیگاوات عبور کرده است. بدین سبب وضعیت «Project Jupiter» را باید بیشتر یک «آزمون فشار» برای الگوی توسعه استارگیت دانست تا نشانه قطعی توقف کل برنامه.
بحران نیومکزیکو یک حقیقت بنیادی در رابطه با موج فعلی سرمایه گذاری هوش مصنوعی را آشکار می کند. رقابت برای مدلهای مرزی حال وارد مرحله ای شده که مزیت محاسباتی به توانایی ساخت سریع نیروگاه، شبکه برق، مراکز داده و سازوکارهای تامین مالی وابسته است و ظرفیت چندگیگاواتی را نمی توان با منطق مقیاس پذیری نرم افزار توسعه داد.
سرنوشت «Project Jupiter» از این جهت فراتر از یک اختلاف قراردادی اهمیت دارد. استارگیت برای تحقق هدف ۵۰۰ میلیارد دلاری خود باید نشان دهد فاصله میان «ظرفیت اعلام شده» و «ظرفیت واقعا برق دار و عملیاتی» قابل مدیریت است. اخطار فورس ماژور اوراکل پاسخ غائی در رابطه با آینده این ابرپروژه نیست، اما پرسش اصلی آنرا خیلی روشن کرده است. آیا زنجیره فیزیکی اقتصاد آمریکا می تواند با همان سرعتی توسعه یابد که تقاضای صنعت هوش مصنوعی برای توان محاسباتی درحال رشد است؟
بطور خلاصه، این شرکت می خواهد در صورتی که تأخیرهای پروژه مانع بهره برداری در موعد مقرر سال ۲۰۲۸ شود، خویش را در مقابل الزام به برخی پرداخت ها محافظت کند. بر همین اساس، برنامه تامین برق پروژه با نیروگاه گاز طبیعی با موانع قانونی مواجه شده و در ادامه استفاده از سلول های سوختی اکسید جامد یا SOFC به عنوان یکی از مسیرهای جایگزین مطرح گردیده است. اخطار فورس ماژور اوراکل پاسخ غائی در ارتباط با آینده این ابرپروژه نیست، اما پرسش اصلی آن را خیلی روشن کرده است.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب