رادیا پرلمن زنی که اینترنت را از گره خوردن نجات داد
آتی جو: رادیا پرلمن، دانشمند علوم کامپیوتر و مهندس آمریکایی، با طراحی پروتکل «درخت پوشا» (STP) یکی از اشکالات اساسی شبکه های کامپیوتری را حل کرد و زمینه گسترش شبکه اترنت را فراهم آورد. فناوری هایی که وی در دهه ۱۹۸۰ طراحی کرد، بازهم در بخشهایی از زیرساخت اینترنت استفاده می شوند؛ به این علت از او به عنوان یکی از چهره های اثرگذار اما کمتر شناخته شده در تاریخ اینترنت یاد می شود.
به گزارش آتی جو به نقل از خبر آنلاین، اینروزها اتصال به اینترنت آن قدر عادی شده است که کمتر به پیچیدگی شبکه ای فکر می نماییم که میلیونها کامپیوتر و دستگاه را در سراسر جهان به یکدیگر متصل می کند. اما گسترش اینترنت بدون حل مشکلات فنی مربوط به اتصال دستگاهها، انتقال داده و ممانعت از اختلال در شبکه امکانپذیر نبود. یکی از افرادی که در حل این مشکلات نقش مهمی داشت، «رادیا پرلمن» است؛ دانشمندی که به علت طراحی یک پروتکل مهم شبکه، لقب «مادر اینترنت» را هم گرفته است.
پرلمن در ۱۸ دسامبر ۱۹۵۱ در آمریکا متولد شد و در ایالت نیوجرسی بزرگ شد. پدر و مادرش هر دو مهندس بودند؛ پدرش روی فناوری رادار کار می کرد و مادرش برنامه نویس کامپیوتر بود. با این وجود، آشنایی اولیه پرلمن با برنامه نویسی در دوران دبیرستان صورت گرفت.
یکی از معلمانش او را به کلاسی در مؤسسه فناوری استیونز برد با برنامه نویسی آشنا شود. پرلمن بعدها گفته بود که با وجود علاقه و موفقیت در درسهای مختلف، در آن کلاس از اصطلاحات تخصصی و صحبت های دانش آموزانی که از تجربه های قبلی خود در ساخت تجهیزات رادیویی می گفتند، احساس ناآشنایی می کرد. او تصور می کرد پیش زمینه موردنیاز برای یادگیری این حوزه را ندارد.
اما چند سال بعد، زمانی که دانشجوی مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) بود، فرصتی پیدا کرد که مسیرش را تغییر داد. یکی از دستیاران آموزشی در کلاس فیزیک از او خواست برنامه نویسی یک پروژه را برعهده بگیرد. پرلمن این پیشنهاد را قبول کرد و متوجه شد برنامه نویسی نه فقط دشوار نیست، بلکه برایش جذاب و لذت بخش است.
او بعدها این تجربه را یکی از علل علاقه اش به آموزش دانست. به عقیده پرلمن، معلم باید مطالب را روشن و با اشتیاق توضیح دهد و با این وجود به دانش آموزان اطمینان بدهد که توانایی یادگیری دارند.
رادیا پرلمن؛ مادر اینترنت از آموزش برنامه نویسی به کودکان تا طراحی شبکه های کامپیوتری پرلمن در دوران تحصیل کارشناسی در لابراتوار «لوگو» در دانشگاه MIT بعنوان برنامه نویس فعالیت می کرد. زبان برنامه نویسی لوگو برای آموزش مفاهیم کامپیوتر به کودکان طراحی شده بود و همین تجربه او را به ساخت ابزاری برای آموزش برنامه نویسی به کودکان خردسال علاقه مند کرد.
نتیجه این کار، طراحی سامانه ای به نام «تورتِس» بود؛ مجموعه ای از سخت افزار و نرم افزار که به کودکان حتی از سه سالگی امکان می داد مفاهیم اولیه برنامه نویسی را یاد بگیرند. در این شیوه، دستورهای کامپیوتری بشکل قطعات فیزیکی ارایه می شدند و کودکان با کنار هم قرار دادن آنها می توانستند برنامه بسازند.
این ایده بشکل گیری حوزه ای با عنوان «رایانش ملموس» کمک کرد؛ روشی که در آن مفاهیم برنامه نویسی به جای نمایش صرف روی صفحه کامپیوتر، با ابزارها و اشیای قابل لمس آموزش داده می شوند.
پرلمن در سالیان ۱۹۷۳ و ۱۹۷۶ به ترتیب مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد ریاضی خودرا از دانشگاه MIT دریافت کرد. سپس به شرکت «بی بی ان تکنولوژیز» پیوست و فعالیت حرفه ای خودرا در حوزه طراحی پروتکلهای شبکه شروع کرد.
رادیا پرلمن؛ مادر اینترنت الگوریتمی که جلوی اختلال در شبکه ها را گرفت یکی از مهم ترین مشکلات شبکه های کامپیوتری در آن زمان، محدودیت در گسترش و مدیریت آنها بود. شبکه های اولیه برای تعداد کمی از کامپیوتر ها طراحی شده بودند و با افزایش تعداد دستگاهها، احتمال بروز اختلال هم بیشتر می شد.
پرلمن در سال ۱۹۸۰ به شرکت «دیجیتال اکویپمنت» پیوست تا الگوریتم مسیریابی شبکه DECnet را طراحی کند. هدف از این کار، ایجاد روشی بود که داده ها بتوانند در شبکه های بزرگ تر و پیچیده تر، مسیر مناسبی برای رسیدن به مقصد پیدا کنند.
او متوجه شده بود که بعضی از پروتکلهای قدیمی در مقابل پیام های اشتباه یا اختلال در بخشی از شبکه لطمه پذیرند. در چنین شرایطی، ممکن بود اختلال در چند دستگاه موجب از کار افتادن بخش بزرگ تری از شبکه شود.
پرلمن در پژوهش های خود توضیح داد که شبکه باید بتواند بعد از بروز خطا، بدون نیاز به دخالت دائمی متخصصان، باردیگر به وضعیت پایدار برگردد. به این خصوصیت «خودپایدارسازی» گفته می شود.
وی همینطور در طراحی پروتکلی مشارکت داشت که بعدها با نام استاندارد بین المللی «آی اس-آی اس» (IS-IS) شناخته شد. این پروتکل همچنان در قسمتهایی از زیرساخت اصلی اینترنت برای مسیریابی داده ها استفاده می شود.
پروتکل «درخت پوشا» چطور اینترنت را قابل گسترش تر کرد؟ مهم ترین موفقیت شناخته شده پرلمن، طراحی پروتکل «درخت پوشا» یا STP است؛ فناوری که به شبکه های مبتنی بر اترنت کمک می نماید از ایجاد حلقه های ارتباطی مشکل ساز جلوگیری نمایند.
برای درک اهمیت این پروتکل باید بدانیم که اترنت یکی از فناوری های اصلی اتصال دستگاهها در شبکه های کامپیوتری است. در شبکه های کوچک، اتصال چند کامپیوتر به یکدیگر کار پیچیده ای نیست؛ اما وقتی تعداد دستگاهها و مسیرهای ارتباطی افزوده می شود، ممکنست داده ها در مسیرهای تکراری بچرخند و شبکه مبتلا به اختلال شود.
پروتکل STP با شناسایی مسیرهای اضافی و غیرفعال کردن بعضی از آنها، از تشکیل این حلقه ها جلوگیری می کند. به این ترتیب، شبکه می تواند بدون ایجاد مسیرهای تکراری و اختلال آفرین، ارتباط میان دستگاهها را حفظ کند.
اهمیت این راهکار در آن زمان خیلی زیاد بود؛ چونکه اترنت در ابتدا بیشتر برای شبکه های کوچک و محدود استفاده می شد. اما با کمک پروتکل پرلمن، امکان توسعه شبکه های خیلی بزرگ تر فراهم شد؛ شبکه هایی که می توانستند صدها هزار کامپیوتر را به هم متصل کنند.
پرلمن در توضیح این مورد گفته بود که اترنت به تنهایی یک شبکه کامل نیست، بلکه یکی از مسیرهای ارتباطی درون یک شبکه است. همین تفاوت در نگاه به ساختار شبکه، در طراحی راهکار او اهمیت داشت.
وی در ابتدا تصور می کرد پروتکل STP تنها یک راهکار موقت است و بعد از پیشرفت کامپیوتر های موجود، کنار گذاشته خواهد شد. اما سادگی و مدیریت آسان آن سبب شد این فناوری همچنان در شبکه های کامپیوتری مورد استفاده قرار بگیرد.
رادیا پرلمن؛ مادر اینترنت بیشتر از ۲۰۰ اختراع و ادامه فعالیت در امنیت شبکه پرلمن در سال ۱۹۸۸ مدرک دکتری علوم کامپیوتر خودرا از دانشگاه MIT دریافت کرد. مبحث رساله او هم به افزایش پایداری شبکه ها و عملکرد آنها در شرایطی مربوط می شد که بعضی از دستگاه های متصل به شبکه مبتلا به اختلال می شوند.
فعالیتهای وی در حوزه پروتکلهای شبکه و امنیت کامپیوتر همچنان ادامه دارد. پرلمن همینطور نویسنده کتاب «ارتباطات متقابل» در رابطه با مسیریابی و اتصال شبکه ها و از نویسندگان کتاب «امنیت شبکه» در رابطه با رمزنگاری و کاربرد آن در شبکه های کامپیوتری است.
او بیشتر از ۲۰۰ اختراع ثبت شده در آمریکا دارد و در سال ۲۰۱۶ به تالار مشاهیر ملی مخترعان آمریکا راه پیدا کرد. عضویت در آکادمی ملی مهندسی آمریکا و تالار مشاهیر اینترنت هم از دیگر افتخارات اوست.
پرلمن در کنار فعالیتهای پژوهشی، همچنان به آموزش علاقه مند است و در برنامه هایی برای آشنایی کودکان و نوجوانان با اختراع و فناوری شرکت می کند. او باور دارد نوآوری محدود به گروه خاصی از افراد نیست و همه می توانند در آن مشارکت داشته باشند.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب